عملکرد پایدار، طول عمر بالا و مصرف بهینه انرژی در کمپرسور اسکرو، وابسته به کیفیت و نوع روغن مصرفی است. انتخاب نادرست روغن کمپرسور یا تأخیر در تعویض آن می‌تواند منجر به افزایش استهلاک قطعات، افت راندمان و بالا رفتن مصرف انرژی شود. در صنایع با فشار کاری بالا، نگهداری درست کمپرسور، پایداری روند تولید را حفظ می کند. 

شرکت رول ایر با تخصص در طراحی و ساخت تجهیزات هوای فشرده و ارائه خدمات مشاوره در زمینه نگهداری پیشگیرانه، بر انتخاب درست روغن کمپرسور اسکرو به عنوان عامل مؤثر در حفظ سرمایه و عملکرد پایدار تأکید دارد.

چرا روغن در کمپرسور اسکرو اهمیت حیاتی دارد؟

روغن در کمپرسور اسکرو نقشی حیاتی و چندمنظوره دارد و هرگونه سهل‌انگاری در انتخاب یا نگهداری آن می‌تواند به آسیب‌های جدی منجر شود. در کمپرسورهای Oil-Injected، روغن چهار وظیفه اساسی و غیرقابل‌جایگزین را بر عهده دارد:

1. روان‌کاری (Lubrication) :روغن با کاهش اصطکاک و جلوگیری از سایش بین روتورهای حلزونی که با سرعت بالا درگیر هستند، از فرسودگی زودهنگام قطعات اصلی جلوگیری کرده و عمر مفید دستگاه را بیشتر می کند.
2. آب‌بندی (Sealing) :با پر کردن فواصل بسیار کم بین روتورها و محفظه فشرده‌سازی، از نشت هوا و افت فشار جلوگیری می‌کند. در نتیجه این آب بندی، فشار مطلوب حفظ شده و مصرف انرژی پایین می ماند.
3. خنک‌کاری (Cooling) :در فرآیند فشرده‌سازی، حرارتی شدید تا حدود ۱۳۰ درجه سانتی‌گراد ایجاد می‌شود. روغن با جذب و انتقال حرارت به رادیاتور، از افزایش دما و خاموشی ناگهانی دستگاه جلوگیری می کند.
4. پاک‌سازی (Cleaning) :روغن ذرات و آلودگی ها را جذب می کند و با انتقال آن ها به فیلترها، از رسوب در مسیرهای حیاتی جلوگیری می کند.

بیشتر بخوانید : کمپرسور هوا چیست؟ مزایا و کاربرد آن کدامند؟

چه نوع روغنی برای کمپرسور اسکرو مناسب‌تر است؟

انتخاب روغن مناسب باید بر پایه دستورالعمل‌های فنی سازنده (OEM) و شرایط کاری کمپرسور انجام شود. در بازار دو نوع اصلی روغن برای کمپرسورهای اسکرو وجود دارد:

جمع‌بندی تخصصی رول ایر:

روغن‌های مصنوعی باکیفیت، به‌دلیل دوام بیشتر و عملکرد پایدار، انتخابی اقتصادی‌تر در بلندمدت هستند. برای بیشتر کمپرسورهای اسکرو، استفاده از روغن با گرید ISO VG 46 یا VG 68 طبق توصیه سازندگان معتبر پیشنهاد می‌شود.

جدول زمان‌بندی استاندارد تعویض روغن کمپرسور اسکرو

نشانه‌های حیاتی نیاز به تعویض روغن (نظارت فنی):

1. تغییر رنگ و بو :روغن سالم ظاهری شفاف و رنگی کهربایی دارد. تیره شدن بیش از حد، کدر شدن یا بوی سوختگی و ترشیدگی، نشانه‌ی اکسیداسیون، آلودگی یا افت کیفیت روغن است.
2. افزایش دمای کاری کمپرسور :بالا رفتن مداوم دمای عملیاتی، حتی پس از تمیز کردن رادیاتور و فیلترها، می‌تواند نشانه کاهش خاصیت خنک‌کنندگی روغن باشد.
3. افزایش افت فشار (Pressure Drop) :افت فشار ناگهانی معمولاً به دلیل گرفتگی فیلتر روغن یا فیلتر سپراتور رخ می‌دهد که نتیجه‌ی تشکیل رسوبات ناشی از روغن کهنه است.
4. نتیجه آزمایشگاهی (TAN – Total Acid Number) :در صنایع بزرگ، بهترین روش پایش کیفیت روغن، ارسال نمونه برای آنالیز است. بالا رفتن مقدار عدد اسیدی کل (TAN) نشان‌دهنده پایان عمر مؤثر روغن و لزوم تعویض آن است.

نحوه صحیح تعویض روغن کمپرسور اسکرو (گام‌به‌گام)

نحوه تعویض روغن کمپرسور اسکرو کاری تخصصی است و باید با دقت و توسط تکنسین‌های مجرب انجام شود تا از ورود آلودگی به بخش Air End جلوگیری شود. رعایت ترتیب مراحل زیر در این فرآیند، ضامن عملکرد پایدار و افزایش عمر مفید دستگاه خواهد بود:

1. گرم کردن روغن :کمپرسور را برای مدت کوتاهی روشن کنید تا دمای روغن به حدود ۷۰ تا ۸۰ درجه سانتی‌گراد برسد. روغن گرم، سیال‌تر است و سریع‌تر و کامل‌تر تخلیه می‌شود.
2. خاموش کردن و قطع برق :دستگاه را خاموش کرده و منبع تغذیه اصلی را از مدار خارج کنید. در این مرحله، رعایت ایمنی مهم ترین اصل است.
3. تخلیه روغن کهنه :پیچ تخلیه زیر مخزن سپراتور را باز کرده و اجازه دهید روغن کهنه به‌طور کامل در ظرفی مناسب و تمیز تخلیه شود.
4. تعویض فیلترها :فیلتر روغن و در صورت نیاز، فیلتر سپراتوررا با نمونه‌های اصلی و نو جایگزین کنید. استفاده از فیلتر بی کیفیت، کارایی روغن جدید را از بین می برد.
5. تزریق روغن جدید :پس از بستن پیچ تخلیه، روغن جدید را از مسیر مخصوص تا حد مجاز مشخص‌شده رویSight Glass  یا گیج سطح اضافه کنید. از روغنی با گرید و مشخصات توصیه‌شده توسط تولیدکننده استفاده کنید.
6. راه‌اندازی اولیه و کنترل نشتی :کمپرسور را برای مدت کوتاهی روشن کنید، سپس خاموش کرده و سطح روغن و محل‌های تخلیه را بررسی کنید تا از عدم وجود نشتی اطمینان حاصل شود.

اشتباهات رایج در انتخاب و نگهداری روغن کمپرسور اسکرو

• استفاده از روغن موتور خودرو :هرگز از روغن‌های مخصوص خودرو در کمپرسور اسکرو استفاده نکنید. این روغن‌ها حاوی افزودنی‌هایی مانند دترجنت هستند که موجب ایجاد کف زیاد، گرفتگی فیلتر سپراتور و در نهایت، خرابی شدید Air End می‌شوند.
• مخلوط کردن انواع روغن :ترکیب روغن‌های معدنی با مصنوعی یا استفاده هم‌زمان از برندهای مختلف، می‌تواند باعث واکنش‌های شیمیایی نامطلوب، کاهش خاصیت ضد اکسیداسیون و تشکیل لجن در سیستم شود.
• بی توجهی به شرایط محیطی و پایش:TAN  تکیه صرف بر ساعت کارکرد، معیار مناسبی نیست. عواملی مانند دمای بالا، رطوبت یا آلودگی محیط، سرعت افزایش عدد اسیدی کل (TAN)  را بالا می برند و تعویض زودتر روغن را ضروری می کنند.
• خرید بر اساس ارزان‌ترین قیمت :انتخاب روغن صرفاً بر مبنای قیمت پایین، خطایی پرهزینه است. وقتی قیمت روغن کمپرسور پایین تر باشد، معمولاً دوام آن کمتر و خاصیت حفاظتی اش ضعیف تر است؛ نتیجه، استهلاک زودرس و افزایش هزینه های نگهداری خواهد بود.

چگونه سرویس و نگهداری منظم باعث افزایش طول عمر کمپرسور می‌شود؟

سرویس و نگهداری کمپرسور اسکرو به صورت منظم، روشی مؤثر برای افزایش عمر و اطمینان عملکرد دستگاه است. انجام سرویس دوره‌ای با استفاده از روغن کمپرسور صنعتی و قطعات اصلی، باعث حفظ راندمان، جلوگیری از افزایش دما و کاهش استهلاک قطعات می‌شود. نگهداری اصولی، احتمال خرابی ناگهانی را کاهش می دهد و مصرف انرژی را در سطح پایینی نگه می دارد. 

انتخاب درست روغن، چه تأثیری بر عملکرد کمپرسور دارد؟

انتخاب بهترین روغن برای کمپرسور اسکرو و انجام سرویس منظم، کلید حفظ سلامت و کارایی کمپرسور اسکرو است. بی توجهی به این دو عامل، معمولاً به استهلاک زودرس قطعات، افزایش مصرف انرژی و توقف ناگهانی دستگاه منجر می شود. استفاده از روغن های اصلی و خدمات سرویس کمپرسور اسکرو تخصصی، بهترین راه برای پیشگیری از این مشکلات و اطمینان از عملکرد پایدار سیستم هوای فشرده است.

سوالات متداول

از کجا بفهمم روغن کمپرسور نیاز به تعویض دارد؟

بهترین روش، انجام آزمایش TAN است؛ اگر عدد اسیدی کل روغن کارکرده ۱ تا ۲ واحد بیشتر از روغن نو باشد، زمان تعویض روغن کمپرسور اسکرو فرا رسیده است. همچنین تغییر رنگ، بوی سوختگی یا رسیدن به ساعات کارکرد تعیین‌شده از نشانه‌های واضح تعویض روغن است.

آیا می‌توان از روغن خودرو برای کمپرسور استفاده کرد؟

خیر، هرگز. افزودنی های موجود در روغن های موتوری سبب ایجاد کف و گرفتگی فیلتر روغن کمپرسور سپراتور شده و به بخش Air End آسیب می زنند. تنها از روغن‌های مخصوص کمپرسور اسکرو استفاده کنید.